Πρόληψη και ανάληψη δράσης αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας
Ενέργειες για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας
Προϋπόθεση έναρξης της διαδικασίας είναι να έχει προκύψει μετά από την διενέργεια περιβαλλοντικής επιθεώρησης, απειλή ή πρόκληση περιβαλλοντικής ζημίας από άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας του πεδίου εφαρμογής του ΠΔ 148/2009.
Η διαδικασία αφορά στις ενέργειες που πρέπει να πραγματοποιηθούν, ώστε να αποτραπεί η δυσμενής μεταβολή ή η υποβάθμιση των φυσικών πόρων (συνεπεία ανθρώπινης δραστηριότητας) ή σε περίπτωση περιβαλλοντικής ζημίας να επανέλθουν οι φυσικοί πόροι στην πρότερη κατάστασή τους, μέσω της λήψης των κατάλληλων μέτρων αποκατάστασης. Σκοπός των ενεργειών είναι η προστασία του περιβάλλοντος και η ποιότητα ζωής των πολιτών.
Διαβιβαστικό των αποτελεσμάτων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης που κατέδειξε πρόκληση περιβαλλοντικής ζημιάς ή απειλή τέτοιας.
Από τον αρμόδιο φορέα που διενήργησε την περιβαλλοντική επιθεώρηση, διαβιβάζονται προς το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικής Ζημίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα αποτελέσματα αυτής (με φωτογραφίες, μετρήσεις και λοιπά στοιχεία), τα οποία καταδεικνύουν την πρόκληση περιβαλλοντικής ζημιάς από τη δραστηριότητα ή την απειλή πρόκλησης τέτοιας.
Συντονιστικό γραφείο αντιμετώπισης περιβαλλοντικών ζημιών.
Ο χρόνος υλοποίησης της παρούσας διαδικασίας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως είναι : η έκταση της περιβαλλοντικής ζημιάς που προκλήθηκε, η πληρότητα των διαθέσιμων στοιχείων, η πιθανή ανάγκη διενέργειας συμπληρωματικής περιβαλλοντικής επιθεώρησης κλπ
Οργανισμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο άρθρο 58 του οποίου, ορίζονται οι αρμοδιότητες του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών.
Πρόκειται για το Προεδρικό Διάταγμα σχετικά για την περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και αποκατάσταση περιβαλλοντικών ζημιών. Τα συγκεκριμένα άρθρα καθορίζουν τα αρμόδια όργανα και τις ενέργειες στις οποίες αυτά προβαίνουν για την ανάληψη δράσης αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημιάς ή την πρόληψη αυτής.
Ο φορέας εκμετάλλευσης της δραστηριότητας, ο οποίος σύμφωνα με την Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, οφείλει να λάβει μέτρα για την πρόληψη ή και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας προκληθείσας από την δραστηριότητά του, δύναται μετά την έκδοση της εν λόγω Απόφασης να υποβάλλει προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα της ισχύουσας νομοθεσίας.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή η υπηρεσία περιβάλλοντος της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης παραλαμβάνουν τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής επιθεώρησης που διενήργησαν οι αρμόδιες αρχές διενέργειας περιβαλλοντικής επιθεώρησης (Τμήματα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος των Σωμάτων Επιθεώρησης Βορείου και Νοτίου Ελλάδος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, περιβαλλοντικές υπηρεσίες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και των Περιφερειών, κ.α), από τα οποία προκύπτει πρόκληση ή απειλή περιβαλλοντικής ζημιάς. Σημαντικά στοιχεία στο στάδιο αυτό αποτελούν ο εντοπισμός του υπεύθυνου πρόκλησης της ζημίας, το είδος και η έκταση της ζημίας .
Τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής επιθεώρησης που διαβιβάστηκαν στην αρμόδια αρχή για την περιβαλλοντική ευθύνη, χρεώνονται σε αρμόδιο υπάλληλο και εξετάζονται.
Η αρμόδια αρχή, αφού εξετάσει τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής επιθεώρησης που της απεστάλησαν, εξάγει το συμπέρασμα ότι δεν έχει προκληθεί περιβαλλοντική ζημία, αλλά υφίσταται απειλή ζημίας και πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα αποτροπής της.
Η αρμόδια αρχή για την περιβαλλοντική ευθύνη συντάσσει σχέδιο Απόφασης λήψης μέτρων πρόληψης περιβαλλοντικής ζημιάς και το διαβιβάζει για υπογραφή στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εάν πρόκειται για υπόθεση εθνικής σημασίας ή στον Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης εάν πρόκειται για υπόθεση περιφερειακής σημασίας
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ελέγχει και εκδίδει την Απόφαση που καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν άμεσα για πρόληψη της περιβαλλοντικής ζημιάς από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, όταν πρόκειται για υπόθεση εθνικής σημασίας. Η Απόφαση αυτή κοινοποιείται στον φορέα εκμετάλλευσης, προκειμένου να λάβει τα μέτρα που ορίζει, ενώ κατά αυτής δύναται να ασκήσει τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα.
Η αρμόδια περιβαλλοντική υπηρεσία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αφού εξετάσει τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής επιθεώρησης, εξάγει το συμπέρασμα ότι πρόκειται για περιβαλλοντική ζημία περιφερειακής σημασίας και άρα θα πρέπει να ληφθούν μέτρα αποκατάστασης, τα οποία και εισηγείται.
Η αρμόδια υπηρεσία της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης συντάσσει εισήγηση στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία σχετικά με την πρόκληση περιβαλλοντικής ζημίας, καθώς και πρόταση μέτρων αποκατάστασης, η οποία διαβιβάζεται στην αρμόδια Περιφερειακή Επιτροπή Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, προκειμένου να γνωμοδοτήσει σχετικά με την λήψη των απαραίτητων μέτρων. Την εισήγηση κοινοποιεί και στο Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προκειμένου να λάβει γνώση.
Η αρμόδια υπηρεσία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, λαμβάνοντας υπόψη την γνωμοδότηση της Περιφερειακής Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, συντάσσει και εισηγείται στον Συντονιστή σχέδιο Απόφασης καθορισμού των μέτρων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς.
Ο Συντονιστής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ελέγχει και εκδίδει Απόφαση που καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημιάς από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, αφού εξετάσει τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής επιθεώρησης που διαβιβάστηκαν, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σύνολο των πληροφοριών είναι επαρκές για την τεκμηρίωση πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημιάς και δεν προκύπτει ανάγκη διενέργειας συμπληρωματικής περιβαλλοντικής επιθεώρησης.
Οι υπάλληλοι του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, με την ιδιότητα των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, διενεργούν επιτόπια συμπληρωματική επιθεώρηση στην δραστηριότητα, αν αυτό έχει κριθεί απαραίτητο ή σκόπιμο, προκειμένου να συλλέξουν κάθε απαραίτητο στοιχείο σχετικά με το είδος και την έκταση της περιβαλλοντικής ζημίας που έχει προκληθεί, ώστε να καθοριστούν κατάλληλα μέτρα αποκατάστασής της.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών συγκεντρώνει, εξετάζει και αξιολογεί όλα τα στοιχεία της συμπληρωματικής περιβαλλοντικής επιθεώρησης (σε συνδυασμό με αυτά του απεστάλησαν αρχικά), καθώς και τα λοιπά στοιχεία από άλλες αρμόδιες υπηρεσίες που ενδεχομένως απαιτούνται.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών συντάσσει και διαβιβάζει στα μέλη της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, εισήγηση στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία σχετικά με την πρόκληση περιβαλλοντικής ζημίας, καθώς και πρόταση μέτρων αποκατάστασης , προκειμένου να γνωμοδοτήσουν για τη λήψη των κατάλληλων μέτρων.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών αποστέλλει πρόσκληση συνεδρίασης της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, καθορίζοντας την ημερομηνία, ώρα, τον τόπο και το θέμα της συνεδρίασης. Παράλληλα αποστέλλει εισήγηση/πρόταση μέτρων που πρέπει να ληφθούν με Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η Επιτροπή Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών συνεδριάζει και γνωμοδοτεί σχετικά με το θέμα, αφού λάβει υπόψη τις απόψεις του υπεύθυνου φορέα εκμετάλλευσης της δραστηριότητας, όπως και τα λοιπά στοιχεία της υπόθεσης.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών συντάσσει τα πρακτικά τα οποία υπογράφονται από τα μέλη της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, με την γνωμοδότησή τους σχετικά με την έκδοση Απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για τη λήψη μέτρων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς που προκλήθηκε.
Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, λαμβάνοντας υπόψη την γνωμοδότηση της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, εισηγείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχέδιο Απόφασης καθορισμού των μέτρων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ελέγχει και εκδίδει Απόφαση, η οποία καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημιάς που προκλήθηκε από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
Στην περίπτωση αποστολής των αποτελεσμάτων στη Αποκεντρωμένη Διοίκηση, θα πρέπει να γίνεται κοινοποίηση και στο ΣΥΓΑΠΕΖ.
Αρμόδιες αρχές για την περιβαλλοντική ευθύνη, σύμφωνα με τη νομοθεσία είναι το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η υπηρεσία περιβάλλοντος της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας εντοπίζεται η ζημία ή η απειλή περιβαλλοντικής ζημίας
Τα μέτρα αυτά, αν πρόκειται για υπόθεση εθνικής σημασίας, θα ληφθούν από το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, ενώ αν πρόκειται για υπόθεση περιφερειακής σημασίας, θα ληφθούν από την αρμόδια υπηρεσία της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Εάν πρόκειται για υπόθεση περιφερειακής σημασίας, η Απόφαση που καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν άμεσα για την πρόληψη της περιβαλλοντικής ζημιάς από την συγκεκριμένη δραστηριότητα, ελέγχεται και εκδίδεται από τον Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η Απόφαση αυτή κοινοποιείται στον φορέα εκμετάλλευσης, προκειμένου να λάβει τα μέτρα που ορίζει, ενώ κατά αυτής δύναται να ασκήσει τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα. Σε κάθε περίπτωση η Απόφαση κοινοποιείται και σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς που πρέπει να λάβουν γνώση.
Σε περίπτωση που κριθεί ότι απαιτούνται επιπλέον στοιχεία, δύναται να διενεργηθεί συμπληρωματική περιβαλλοντική επιθεώρηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες (Τμήματα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος των Σωμάτων Επιθεώρησης Βορείου και Νοτίου Ελλάδος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υπηρεσίες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και των Περιφερειών, κ.α)
Η Περιφερειακή Επιτροπή Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών είναι ένα συλλογικό όργανο που συγκροτείται σε επίπεδο Περιφέρειας της εκάστοτε Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αρμόδιο να γνωμοδοτεί επί θεμάτων πρόληψης και αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας.
Η Απόφαση αυτή κοινοποιείται στον φορέα εκμετάλλευσης, προκειμένου να λάβει τα μέτρα που ορίζει, όπως επίσης και στο Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προκειμένου να λάβει γνώση. Κατά της Απόφασης ο φορέας εκμετάλλευσης δύναται να ασκήσει τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα.
Οι υπάλληλοι του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών, με την ιδιότητα των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, διενεργούν επιτόπια συμπληρωματική επιθεώρηση στην δραστηριότητα, αν αυτό έχει κριθεί απαραίτητο ή σκόπιμο και εφόσον κατά τον αρχικό έλεγχο δεν έχει συλλεχθεί επαρκής τεκμηρίωση σχετικά με το είδος και την έκταση της περιβαλλοντικής ζημίας που έχει προκληθεί.
Η διενέργεια περιβαλλοντικής επιθεώρησης αποτελεί μια ξεχωριστή διαδικασία, η οποία περιγράφεται αναλυτικά στο πρόγραμμα ΜΙΤΟΣ, με κωδικό 995805
Η Επιτροπή Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών αποτελεί ένα συλλογικό όργανο, αρμόδιο για να γνωμοδοτήσει επί θεμάτων αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας.
Η πρόσκληση αποστέλλεται μαζί με την εισήγηση σε όλα τα μέλη της επιτροπής, σε τυχόν άλλους συναρμόδιους φορείς, καθώς και στον φορέα εκμετάλλευσης της δραστηριότητας που προκάλεσε την περιβαλλοντική ζημία, ώστε να παραστεί ο υπεύθυνος προκειμένου να εκφράσει απόψεις σχετικά με το θέμα.
Ο υπεύθυνος του φορέα εκμετάλλευσης παρουσιάζει στην Επιτροπή τις απόψεις του και στην συνέχεια αποχωρεί από τη συνεδρίαση.
Η Απόφαση κοινοποιείται στον φορέα εκμετάλλευσης, προκειμένου να λάβει τα μέτρα που ορίζονται σε αυτήν, όπως και σε κάθε άλλο αρμόδιο φορέα που πρέπει να λάβει γνώση. Κατά της Απόφασης δύναται να ασκηθούν τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα.
Παραλαβή των αποτελεσμάτων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης.
Εξέταση των αποτελεσμάτων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης.
Διαπίστωση επάρκειας απόδειξης άμεσης απειλής πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημιάς.
Αποστολή σχεδίου Απόφασης καθορισμού μέτρων πρόληψης περιβαλλοντικής ζημιάς.
Έκδοση Απόφασης καθορισμού μέτρων πρόληψης περιβαλλοντικής ζημιάς.
Διαπίστωση πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημιάς επιπέδου αρμοδιότητας της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Εισήγηση στην Περιφερειακή Επιτροπή Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών.
Αποστολή προς τον Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης σχεδίου Απόφασης .
Έκδοση Απόφασης καθορισμού μέτρων αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημιάς.
Διαπίστωση επάρκειας στοιχείων περιβαλλοντικής ζημιάς.
Διενέργεια συμπληρωματικής περιβαλλοντικής επιθεώρησης
Εξέταση αποτελεσμάτων της συμπληρωματικής περιβαλλοντικής επιθεώρησης.
Εισήγηση στην Επιτροπή Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών
Αποστολή πρόσκλησης για συνεδρίαση της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών.
Συνεδρίαση της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών.
Έκδοση πρακτικών της συνεδρίασης της Επιτροπής Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών.
Αποστολή προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχεδίου Απόφασης.
Έγγραφο δημόσιας υπηρεσίας/δημόσιου φορέα
Επίσημος διαδικτυακός τόπος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Περιβαλλοντική Ευθύνη